โรคเส้นเลือดขอด

โรคเส้นเลือดขอด ภัยเงียบที่แฝงอยู่กับกิจวัตรประจำวันของตัวคุณเอง โดยเฉพาะคุณผู้หญิงที่ดูแลเอาใจใส่เรียวขาคู่สวยเป็นพิเศษ เพราะจากสถิติการเกิดเส้นเลือดขอด จะพบมากในผู้หญิง ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ ผู้มีน้ำหนักมาก และผู้ที่นั่งหรือยืนนาน ๆ

เส้นเลือดขอด เป็นโรคที่หลอดเลือดดำในบริเวณใต้ผิวหนังชั้นตื้นมีการโตขยายขนาด คดเคี้ยว สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า ส่วนใหญ่จะเป็นบริเวณขา เมื่อมีความผิดปกติของการรวมกันของหลอดเลือดดำจะทำให้เลือดย้อนลงตามหลอดเลือดดำส่วนตื้น ทำให้มีการโป่งขยายตัวของหลอดเลือดดำส่วนปลายที่เรียกว่า ภาวะหลอดเลือดขอด

สาเหตุที่ทำให้เกิดหลอดเลือดขอด

• • การทำกิจวัตรประจำวันต่างๆ เช่น การยืน การนั่ง การเดิน เป็นเวลานานและต่อเนื่อง
• • น้ำหนักตัวที่มากเกินไป ทำให้เกิดแรงดันสูงขึ้นภายในหลอดเลือดที่บริเวณขา
• • อายุที่เพิ่มขึ้น ผนังหลอดเลือดดำจะมีความยืดหยุ่นน้อยลง และลิ้นเล็กๆ ภายในหลอดเลือดเสื่อม
• • ผู้หญิงมีโอกาสเกิดเส้นเลือดขอดมากกว่าผู้ชาย เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน การตั้งครรภ์ รวมถึงการรับประทานยาคุมกำเนิด
• • การตั้งครรภ์ ปกติจะหายเองภายใน 3 เดือนหลังคลอด
• • หลอดเลือดขอดพบได้ 12% ของประชากรในประเทศตะวันตก
• • กรรมพันธุ์ การมีประวัติคนในครอบครัวที่เคยเป็นเส้นเลือดขอดมาก่อน ย่อมมีความเสี่ยงสูง

อาการแสดงของภาวะหลอดเลือดขอด

• • ระยะแรก มักมีอาการปวดน่องหลังจากการนั่งหรือยืนเป็นเวลานาน แต่สักระยะหนึ่งจะค่อยๆ รู้สึกผ่อนคลายไปเอง
• • ระยะปานกลาง อาการปวดเมื่อยตุบๆ ตามน่อง และจะเริ่มมากขึ้นจนเป็นตะคริว มีอาการบวมที่เท้า เส้นเลือดดำโป่งพองบริเวณขาพับ ผิวหนังบริเวณนั้นหมองคล้ำ
• • ระยะเป็นมาก อาการที่น่ากลัวที่สุดคือการแตกของเส้นเลือดขอด มีอาการตกเลือดอาจพบอาการแทรกซ้อนโรคผิวหนัง และแผลเรื้อรังรักษายาก

เมื่อไรจะต้องไปพบแพทย์

• • เส้นเลือดขอดโป่งพองมาก ผิวหนังแดง และเจ็บ ผิวอุ่น แสดงว่ามีการอักเสบ
• • มีแผลหรือผื่นบริเวณที่เกิดเส้นเลือดขอด
• • ผิวหนังบริเวณที่เกิดเส้นเลือดขอดหนาตัวและมีสีคล้ำ
• • มีเลือดออกจากเส้นเลือดขอด
• • อาการของเส้นเลือดขอดรบกวนคุณภาพชีวิต
• • เส้นเลือดขอดปรากฎอย่างชัดเจน

การวินิจฉัยโรคหลอดเลือดขอด

แพทย์จะวินิจฉัยโรคนี้จากประวัติและการตรวจร่างกายดูเส้นเลือดขอดที่ท่ายืน ท่านอน ท่านั่ง และแพทย์อาจจะส่งตรวจเพิ่มเติมทางรังสีวิทยา ในรายที่สงสัยว่ามีความผิดปกติของหลอดเลือดดำส่วนลึก

การรักษาโรคหลอดเลือดขอด

• • การฉีดยาเข้าหลอดเลือดขอด ทำให้เกิดการแข็งตัวและตีบตัน เหมาะกับหลอดเลือดขอดที่มีขนาดเล็กกว่า 3 มิลลิเมตร
• • การใช้เลเซอร์ จะใช้รักษาเส้นเลือดขอดขนาดเล็ก ซึ่งเป็นวิธีที่สะดวกและไม่เจ็บตัวมาก
• • ใส่ถุงน่องทางการแพทย์หรือการพันผ้ายืด จะช่วยพยุงกล้ามเนื้อ ป้องกันการเกิดเส้นเลือดขอดซ้ำ
• • การผ่าตัดรักษาเส้นเลือดขอดออก เหมาะกับเส้นเลือดขอดขนาดใหญ่
• • เทคโนโลยีการรักษาด้วย Radiofrequency (RF) โดยใช้สายสวนสอดเข้าไป และทำให้เกิดความร้อน พลังงานความร้อนจะทำให้เส้นขอดที่มีปัญหาหดตัว ตีบและอุดตันไปในที่สุด ไม่ต้องผ่าตัด แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว

การดูแลตัวเองให้ห่างไกลปัญหาเส้นเลือดขอด

• • ออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อให้กล้ามเนื้อแข็งแรง และระบบไหลเวียนของเลือดดีขึ้น
• • ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
• • สลับการสวมรองเท้าส้นเตี้ย เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือด
• • ให้ยกขาสูงครั้งละ10-15 นาที วันละ 3-4 ครั้ง
• • งดการนั่งไขว่ห้างเป็นเวลานานๆ
• • หลีกเลี่ยงการใส่กางเกงที่ฟิตๆ หรือสวมใส่ชุดที่รัดเกินไป
• • ลดอาหารเค็ม และรับประทานผักผลไม้ให้มากเพื่อป้องกันอาการบวม
• • ถ้าหากต้องนั่งหรือยืนเป็นเวลานานให้ลุกเดินทุกชั่วโมง และขณะนั่งให้บริหารข้อเท้าตามเข็มและทวนเข็มนาฬิกาสลับกัน

ขอบคุณข้อมูล นพ.สมบูรณ์ ทรัพย์วงศ์เจริญ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยกรรมทั่วไปและผ่าตัดเส้นเลือดขอด คลินิกศัลยกรรมหลอดเลือดเฉพาะทาง และศูนย์รักษาโรคหลอดเลือดครบวงจร